それを取りなさい

Gaman að nefna

Að nefna menn í fjölmiðlum sem hafa verið sakaðir um eitthvað hefur verið mikið í umræðunni hjá mér og kunningjum mínum. Þegar upp koma mál sem eru umdeild líkt og símamálið og núna barnaklámsmálið, fréttast oft hratt utan fjölmiðla nöfn sakborninga en er rétt af fjölmiðlum að auglýsa þau og um leið að einhverju leyti tengja nöfn hugsanlega saklausra manna við glæpi sem eru mannorðsskemmandi?
Tökum dæmi: Maður er sakaður um nauðgun. Nafn hans og andlit kemur í fjölmiðlum í tengslum við málið og er hann kynntur til sögunnar sem hinn grunaði. Nú kemur í ljós við réttarhaldið að maðurinn átti ekki að hafa möguleika á því að nauðga konunni þar sem hann var ekki í sama landi. Nafn hans er hreinsað hjá yfirvöldum en í augum hins fréttaþyrsta almennings er hann ennþá litinn hornauga. Hvers vegna? Jú, fjölmiðlar sjá ekki sama fréttamat í sýknu manns en þegar verið er að sækja einhvern til saka fyrir alvarlegan glæp. Tilkynning fjölmiðla verður sem sagt ekki jafn kraftmikil og nær ekki jafnmörgum eyrum og ásökunin náði. Skaðinn er sem sagt skeður um leið og hin opinbera ásökun kemur fram. Mannorð mannsins er flekkað og verður ekki lappað upp á það með einhverjum 2-3 dálksentimetrum eða örstuttri dómsmálaupptalningu í fréttum Stöðvar 2. Hins vegar verðum við að einhverju leyti að beita heilbrigðri skynsemi þegar kemur að þessum málum og í þeim tilvikum þar sem játning eða sannanir sem jafngilda játningu hafa komið fram finnst mér eðlilegt að almeningur fái að vita hverjir það eru sem hafa brotið lögin sem sett eru til verndar okkar allra. Annað hlýtur að vera fals. Að sjálfsögðu er símamálið mér efst í huga þegar ég fjalla um nöfn grunaðra manna. Þegar menn byrja að ofnota hugtakið saklaus uns sekt er sönnuð lenda þeir í öngstræti í þessu máli. Aðalgjaldkerinn hefur nú þegar játað og þykir flestum skýrt hugsandi mönnum augljóst að tveir máttarstólpar íslensks frumkvöðla og atvinnulífs hafa tekið við peningum sem greinilega hafa verið fengnir með ólöglegum hætti. Vitneskja þeirra getur ekki hafa verið svo brengluð að þeir hafi halið að um lán væri að ræða enda um of stórar upphæðir að ræða að ekkert hafi verið skjalfest. Þegar slík mál koma upp og sektin blasir við og menn hafa játað, finnst mér sjálfsagt að nöfn þessara manna komi fram en það er samt sem áður hættulegt vopn sem fjölmiðlamenn hafa í höndunum. Einhverjar samræmar siðareglur þyrftu að vera til sem fjölmiðlar færu eftir í slíkum málum. Eins og margir hafa tekið eftir hafa sumir miðlar kappkostað að nefna þessa menn á meðan þeir eru ekki nefndir í Ríkisfjölmiðlunum og í Morgunblaðinu. Þarna finnst mér ákveðið ósamræmi vera á ferðinni og þarf kannski að leiðrétta það.